AI is een slechte stagiair: aan jou om bij te sturen

AI lijkt briljant. Je typt een vraag in, krijgt een vloeiend antwoord terug, en denkt: wauw! Maar laat je niet foppen. Al te vaak denk ik: AI is een slechte stagiair.

Laatst vroeg ik ChatGPT om Google-advertenties te schrijven. Ik gaf alles mee: doelgroep, onderwerp, USP’s, tone of voice. En toch negeerde de chatbox schaamteloos de helft van de instructies. Pas toen ik de tool daarmee confronteerde begon hij met excuses te strooien en zichzelf aan te passen. Zucht.

Deze morgen nog stuur ik Claude zes links door naar mijn verslagjes van alle boeken op de Bronzen Uil-shortlist. Ik vraag op basis daarvan per boek twee leuke zinnen uit te schrijven, en wat doet de tool? Die spuit de meest algemene en foutieve bullshit uit. Toen ik Claude vroeg of hij de verslagjes wel had gelezen, putte hij zich opnieuw uit in excuses: “Oeps, sorry, neen. Moest dat dan?” Opnieuw diepe zucht.

En dat is precies wat AI is: een stagiair die zich slim voordoet, maar fouten maakt die je alleen ziet als je zélf slim genoeg bent.

Ik kan nog honderden voorbeelden geven, want elk dag bots ik wel weer op een of andere onregelmatigheid. Vaak noemt men zoiets  een “hallucinatie”, ik noem het een regelrechte fout.

AI neemt je werk alleen over als je hem laat begaan. In deze blog leg ik uit hoe je dat voorkomt.

AI lijkt slim, maar is te vaak een slechte stagiair

Het knappe aan AI is dat het z’n domheid enorm overtuigend weet te verpakken. Je krijgt zinnen terug die vloeiend lopen, logisch lijken en soms zelfs een tikkeltje grappig zijn. Maar dat is pure verpakking. Veel te vaak klopt de inhoud niet. Niet omdat AI jou wil misleiden, maar omdat hij gewoon geen flauw benul heeft van wat belangrijk is. Hij heeft geen benul van context, nuance of relevantie.

Precies daarom vergelijk ik AI met een slechte stagiair. Zo eentje die veel praat, enthousiast is, maar de kern compleet mist. Niet omdat hij koppig is, maar omdat hij het simpelweg niet weet.

En het lastige is: als jij zelf ook niet precies weet wat er moet staan, dan denk je misschien dat de output ‘best oké’, en ‘goed genoeg’ is. Maar dat is het dus niet.

Net dat maakt AI tricky: je krijgt er geen rode vlaggen bij als er iets niet klopt. Geen pop-up die zegt “Dit is een hallucinatie”. Als je de fouten wil herkennen, moet je ze zélf spotten. En dat lukt alleen als jij minstens slimmer bent dan de chatbot die je gebruikt.

Weet je trouwens dat AI en grammatica ook niet altijd even goede vrienden zijn?

Het echte probleem? Jij moet slimmer zijn dan AI

De meeste mensen gebruiken AI alsof het een slimme collega is. Maar dat is het niet. AI heeft geen geweten, geen visie, geen verstand. Het herkauwt taal, geen ideeën. En dat is precies waarom jíj het verschil moet maken.

Jij moet degene zijn die begrijpt of een tekst klopt. Of er iets ontbreekt. Of de toon de juiste is. En als je die basiskennis niet hebt? Dan glipt alles erdoor.

Ik heb het geluk dat ik als universitair geschoolde copywriter die in ongeveer alles geïnteresseerd is – behalve sport – over een meer dan degelijke algemene kennis beschik. Ik herken taalfouten, zie wanneer AI iets cruciaals vergeet, en voel aan wanneer een tekst nergens heen gaat. Maar dan nog moet ik scherp blijven. AI maakt fouten die je alleen onderschept als je kritisch bent.

En als ík het soms al moeilijk heb om alles eruit te filteren, wat dan met mensen die minder getraind zijn in taal, tekst of nuance?

Een recente studie aan het prestigieuze MIT liet zien wat er gebeurt als mensen te veel op AI leunen. De groep die ChatGPT gebruikte om essays te schrijven, schreef de minst kritische, meest vlakke teksten van allemaal. Ze vertrouwden blind op de chatbot, en dat zag je. Geen scherpte, geen eigenheid, geen inzicht. Gewoon… woorden.

Net daar zit het echte gevaar: hoe meer je AI gebruikt, hoe minder je nog zélf nadenkt. En als jij niet meer nadenkt, wordt AI ineens een bron van fouten in plaats van een hulpmiddel. Want AI corrigeert zichzelf niet. Het zegt geen sorry als het de plank misslaat, tenzij jij dat expliciet vraagt.

AI is een tool zonder verstand, en dat betekent dat jij het verstand aan tafel moet brengen.

Luiheid als standaardinstelling

“Ik hoef dat niet te weten, ik vraag het gewoon aan AI.” Dat zinnetje hoor ik steeds vaker. En eerlijk: het klinkt logisch. Waarom zou je nog iets uit je hoofd leren, als je het in één seconde kunt opzoeken?

Maar dat gemak heeft een prijs. Want wie geen basiskennis heeft, kan geen nuance herkennen. Geen fouten spotten. Geen oordeel vormen. En dat maakt AI-gebruikers lui. Niet omdat ze dom zijn, maar omdat het systeem hen afleert om zélf te denken.

Het gaat verder dan een beetje gemakzucht. Als je AI alles laat doen, van mailtjes schrijven tot teksten bedenken, dan raak je je gevoel voor kwaliteit kwijt. Je weet niet meer wat een goede zin is. Je herkent geen taalfout meer.

En dat gebeurt sneller dan je denkt. Onderzoekers zagen hoe AI-gebruikers op termijn zelfs niet meer konden navertellen wat er in hun eigen tekst stond. Omdat ze die tekst nooit zelf écht hadden doordacht.

Wat ik nu al zie, is afvlakking. Teksten die zielloos zijn. Herhalingen zonder ritme. Geen scherpte, geen verrassing, geen lef. Als niemand dat opmerkt, glijdt alles af naar middelmatigheid. Alsof AI niet alleen je werk overneemt, maar ook je standaard verlaagt.

AI is je partner, maar dan moet jij wel leiding nemen

AI kan nuttig zijn. Echt. Het helpt mij om sneller ideeën te genereren, invalshoeken te verkennen of een structuur te bedenken. Maar alleen als ik het zie als wat het ís: een stagiair met potentieel. Geen eindredacteur. Geen strateeg. Geen genie. Als ik lui word, wordt de output dat ook. Als ik scherp ben, volgt het systeem.

Het verschil zit in de manier waarop je AI gebruikt. Veel mensen stoppen bij de eerste output. “Dit ziet er wel oké uit.” Maar daar begint het pas. Pas als je feedback geeft, nieuwe vragen stelt, alternatieven verkent, begint AI mee te denken. Of beter gezegd: dan begint AI jouw denkwerk te versterken. Je moet zelf het systeem bouwen, de richting bepalen, fouten opsporen. Pas dan wordt het een echte partner.

Maar alweer: daar heb je een beetje verstand en kritische zin voor nodig.

Gebruik je AI zonder die scherpte? Dan blijf je steken bij losse taakjes. Wat je krijgt, is middelmatig werk van een middelmatige stagiair. Geen strategie, geen inzicht, geen groei. Alleen zuchtend copy-pasten en achteraf ontdekken dat je er weer naast zat.

Dus nee: AI is geen wondermiddel. Maar het kan een hefboom zijn, als jij tenminste nog weet waar je naartoe wil.

AI is niet het probleem of de oplossing, AI is een slechte stagiair

AI is een slechte stagiair.  AI gebruiken is handig als je weet wat je doet, en rampzalig als je dat niet weet.

Dus de echte vraag is niet of AI slim genoeg is, maar of jij dat bent. Durf je de output in twijfel te trekken? Zie je wat er ontbreekt? Herken je de valkuilen?

Want uiteindelijk is dit het simpele verschil: AI kan pas een fout toevoegen als jij zelf de regie houdt. Laat je dat los, dan is AI een slechte stagiair, maar jij ook!

© C’bon, blogger en freelance copwyriter