Ik las alle 6 genomineerden van de Bronzen Uil 2025. Ontdek mijn winnaar!

Ik heb alle zes debuutromans op de shortlist van de Bronzen Uil 2025 gelezen. Ja, echt, állemaal, van a tot z. Want alleen zo zou ik weten waarover ik praat als ik mijn persoonlijke winnaar zou uitroepen. En dat is precies wat ik hier doe.

Ze allemaal lezen vind ik trouwens ook nodig, want voor mij kan een publieksprijs of lezersprijs niet zomaar draaien om wie de meeste vrienden heeft of de beste campagne voert op sociale media.

Het gaat om het boek.

En de prijs van de professionele jury gaat naar… Sprokkelaars van Mira Aluç

Toen de winnaar van de Bronzen Uil 2025 bekendgemaakt werd moest ik even slikken. Want ondanks mijn overtuiging dat Als de dieren het beste boek is, heeft de jury een andere winnaar aangeduid. Maar geen erg, met de beslissing van de professionele jury kan ik leven.

Maar ik wil het toch even hebben over de lezersprijs, uitgereikt door “gewone” lezers. Die gaat naar Rouwdouwers van Falun Ellie Koos.

De publieksprijs van de Bronzen Uil 2025: een eerlijke strijd?

Ik weet het, een publieksprijs klinkt mooi: “Laat de lezers mee bepalen wie er wint.” Maar vaak draait het niet om wie het beste boek schreef, maar om wie het beste campagne voert. Wie de meeste lezers kan mobiliseren, wie zichtbaar genoeg is op Instagram of TikTok. En dan wint er geen literatuur, maar marketing.

Precies dat maakt me zo allergisch voor dit soort prijzen. Zolang mensen stemmen zonder te lezen, blijven het populariteitswedstrijden. Ik ben er zeker van dat te veel mensen te vaak op dat ene boek stemmen dat ze wel hebben gelezen. Maar is er dan nog sprake van een eerlijke en weloverwogen keuze?

Goodreads heeft ook zo’n publiekspoll: Best book of the year. Maar mensen stemmen toch vaak gewoon op dat ene boek dat ze hebben gelezen, toch?

En dus besloot ik: als ik iets wil zeggen over de Bronzen Uil 2025, dan moet ik het goed doen. Ik heb álle zes de genomineerde boeken gelezen. Van kaft tot kaft. Want alleen dan telt je oordeel echt.

Mijn favoriet voor de Bronzen Uil 2025: ‘Als de dieren’

Als de dieren van Lieselot Mariën raakte me recht in het hart. Dit was al het derde boek op rij dat ik las over pril moederschap, maar zelden zag ik dat thema zo rauw én stijlvol uitgewerkt. Mariën schrijft over de spagaat tussen de vurige wens om moeder te zijn en de brute realiteit erna.

Ze durft groot te denken: ze vergelijkt borstvoeding met de mythe van Inanna die laag na laag verliest tot ze naakt is, en dat is een beeld dat blijft hangen. Haar zinnen zijn erudiet en meeslepend, maar het boek leest toch verrassend vlot.

“Een moeder is lijf en geur van melk, zonder binnenkant.” Dat is geen holle frase, dat voel je.

Bovendien: amper spelfouten. Het klinkt banaal, maar het is zeldzaam, en het verhoogt de geloofwaardigheid. Dit boek is nagenoeg puntgaaf, en dat is precies hoe het aanvoelde: scherp, precies, noodzakelijk.

De andere kanshebbers op de Bronzen Uil 2025

Nachtschade van Emma Laura Schouten vond ik een tour de force. Echte, allesoverheersende pijn beschrijven is bijzonder lastig, maar zij doet het. De migraineaanvallen van haar hoofdpersoon, de anticipatie op wat komen gaat, het mythologisch kader rond Antaura: het zit er allemaal in. Geen licht boek, soms somber en literair, maar toch de moeite waard omwille van de poëtische kracht.

Lees mijn volledige review van Nachtschade.

Rouwdouwers van Falun Ellie Koos verraste me. Geen zwaar lamento over trauma, maar korte, krachtige zinnen die je meepakken door een leven vol rouw en veerkracht. Vooral de scènes in Spanje bleven hangen. Koos schrijft rauw, precies en met vaart, schrijnend, maar nooit overdadig. Ik was onder de indruk. (Heeft dus de lezersprijs gewonnen)

Lees mijn volledige review van Rouwdouwers.

Sprokkelaars van Mira Aluç leest vlot, maar blijft hangen in passiviteit. De hoofdpersoon heeft geen plan, geen drang, en dat wekt frustratie op, ook bij mij als lezer. De metafoor van ‘sprokkelen’ werkt wel: iedereen probeert iets te maken van restjes, letterlijk en figuurlijk. Goed verteld, maar het blijft vlak. Er mocht wat meer vuur in. (Heeft de Bronzen uil gewonnen)

Lees mijn volledige review van Sprokkelaars.

Oroppa van Safae el Khannoussi is ambitieus en uniek, dat zeker. Maar voor mij ging het mis in de vorm. Te veel verhaallijnen, te grillig verteld, te veel personages zonder duidelijke connectie. Ik raakte steeds de draad kwijt. En als ik iets niet snap, haak ik af. Dat het boek al grote prijzen won? Kan zijn. Voor mij is het gewoon een te overladen boek.

Lees mijn volledige review van Oroppa.

De dragers van Daan Borrel begon veelbelovend. Moederschap, zwangerschap, verteld met inlevingsvermogen. Maar toen kwam de stijl. Zinnen zonder interpunctie, hoofdstukken in strofevorm, typografisch experiment dat vooral stoorde. En dan ook nog spelfouten. Het verhaal over draagmoederschap uit de toekomst voelde gekunsteld en vermoeiend. Jammer.

Lees mijn volledige review van De Dragers.

Mijn ranglijst voor de Bronzen Uil 2025

Het maakt voor mij niet uit wie de Bronzen Uil 2025 wint, ik blijf bij mijn oordeel. Ik heb de zes boeken gelezen, gewikt, gewogen en naast elkaar gelegd. Niet op basis van hype of zichtbaarheid, maar puur op literaire kracht.

Dit is mijn oordeel op basis van literaire kwaliteit:

1. Als de dieren: erudiet, meeslepend, trefzeker geschreven
2. Rouwdouwers: schrijnend en krachtig zonder overdrijven
3. Nachtschade: literair en zwaar, maar bewonderenswaardig eerlijk
4. Sprokkelaars: thematisch interessant, maar te passief uitgewerkt
5. Oroppa: overvol en vermoeiend, ondanks de frisse stijl
6. De dragers: veel typografische ambitie, weinig leesplezier

De lezersprijs zegt vaak meer over bereik dan over kwaliteit. Maar één ding weet ik zeker: als je echt leest, vallen er andere dingen op dan wanneer je alleen de cover kent.

In de beslissing van de professionele jury heb ik meer vertrouwen. Hopelijk heeft de jury ze ook alle zes gelezen. 🙂

Wat leert de Bronzen Uil 2025 ons als lezers?

Zes boeken lezen voor één stem, ik geef toe: het is misschien wat veel gevraagd. Maar voor mezelf wilde ik weten waar ik voor stem.

Stemmen zonder lezen is zoals klappen voor een optreden dat je gemist hebt.

Dus ja, het kost tijd. Maar het loont. Want dan ontdek je parels zoals Als de dieren. En dan weet je: dít is waarom lezen telt. Wat zou jij stemmen als je alle zes gelezen had? Laat weten!

© C’bon, blogger en freelance copwyriter