Hikikomori in Gent: geen hulpvraag, dus geen hulp?

Ouders schuiven soms een flyer onder de deur van hun zoon die al jaren zijn kamer niet meer uitkomt. Misschien leest hij ze, misschien niet. Op het papier staat een uitnodiging voor een Discord-server van Job & Co in Gent. Die server is er voor hikikomori: jongvolwassenen die zich volledig hebben teruggetrokken.

Begin dit jaar schreef ik daar als freelance copywriter een artikel over voor Magis, het magazine van CAW. Nu hoor ik dat het project kan verdwijnen.

Hikikomori online zoeken, waar ze wél zijn

Hikikomori betekent in het Japans “sociaal teruggetrokken”. Bij ons zijn het meestal jongens, vaak met autisme of ADHD. Ze volgen geen opleiding en hebben geen werk. Hun leven speelt zich achter een scherm af.

Hulpverlening start vaak met een aanmelding. Maar wie nooit meer buitenkomt, meldt zich niet aan. Daarom gaat het team van Sofie De Paepe naar waar de jongeren wel zijn: online. Sofie noemt het online straathoekwerk.

Ze zitten mee op Discord, praten over games en over het leven, en niemand moet iets. Pas als een jongere er klaar voor is, spreken ze af in het echt.

Waarom dit tijd kost

Veel trajecten duren acht weken, zes maanden of hooguit een jaar. Sofie zegt: “Een jaar is niets als je al vijf jaar niet buiten komt.” En: “Eén dag in isolatie is twee dagen werk om eruit te komen.”

Dat psychiater Dirk De Wachter dit probleem kent, las ik afgelopen weekend in De Morgen. Hij noemt hikikomori bij naam: jonge mensen, vooral jongens, die zich opsluiten in hun kamer, omringd door schermen. In zijn praktijk ontmoette hij er al. “Heel hun leven wordt vacuüm gezogen.”

Zijn aanpak lijkt op die van Sofie. Hij zegt niet wat ze moeten doen. Hij vraagt wat ze graag doen. Antwoordt de jongere “niks”, dan blijft hij zoeken naar een uitweg. Zoiets kost tijd, en dat is ook Sofies punt.

Wat er verdwijnt als het project stopt

Job & Co werkt al 3,5 jaar aan dit project voor hikikomori. Soms duurt het maanden voor een jongere antwoordt op een eerste bericht. Zo ontstaat vertrouwen, en dat hebben deze jongeren zelden nog. Toen ik Sofie sprak, liep de tijdelijke financiering al maar tot eind 2026. Voorlopig is er geen oplossing die de werking verzekert.

Valt het project stil, dan gaat 3,5 jaar ervaring verloren. Maar vooral: jongeren die eindelijk iemand vertrouwen, verliezen die persoon weer. Sofie vertelde me eerder al hoe pijnlijk het is als begeleiding stopt. Dan ervaren deze jongeren opnieuw dat mensen hen in de steek laten.

Job & Co zegt het zo:

“Je kunt geen hulpvraag verwachten van iemand die de verbinding met de buitenwereld verloren heeft.”

Ik kende dit probleem niet toen ik Sofie interviewde. Wat me bijbleef, was de diepe empathie waarmee ze over deze jongeren sprak. Na ons gesprek wist ik: zij moeten echt geholpen worden. Want welk leven zit er nu in een kamer? Sofie zegt het zelf: “Geen enkele jongere kiest dat uit luiheid. Ze hebben iemand nodig die hen helpt eruit te komen, op hun tempo. Vaak moet dat iemand anders zijn dan een ouder, hoe graag die ook helpt.”

Wat jij kunt doen

Sofie vroeg me om dit bekend te maken. Dit kun je doen:

• Steun de werking via de GoFundMe-pagina van Job & Co.
• Deel deze blog met iemand uit welzijn, onderwijs of beleid.
• Ken je een jongvolwassene van 18 of ouder die zich terugtrekt? Ouders, vrienden en hulpverleners vinden de weg via de projectpagina.

Werk je voor een redactie? Job & Co is beschikbaar voor interviews.

Sofie zegt tegen de jongeren op Discord: stuur maar een bericht als er iets is. Ik vraag het jou ook: wie in jouw netwerk moet dit lezen?

(c) Christine Bonheure van C’bon

Geschreven door Christine Bonheure, freelance copywriter SEO en GEO in Gent.